1992 yılında Brezilya’nın Rio kentinde dünyanın küresel ölçekli meselelerine çözüm bulmak adına düzenlenen Rio Zirvesi sonunda ortaya çıkmış bir belge olan Günden 21’in içerisinde yer alan 28. Bölüme atfen Yerel Gündem 21’lerin kurulması ve uygulamalarda merkeze oturtulması kararlaştırılmıştır.  Bu kararın alındığı zirveye ve 1996 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen HABİTAT II (Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı) Zirvesi’ne katılan devletler Yerel Gündem 21’leri kendi ülkelerinde uygulama kararı almışlardır. Türkiye’de de ortaya çıkan Kent Konseyleri ’ne kaynaklık eden oluşumlar Yerel Gündem 21’lerdir.

Kent Konseyleri 5393 sayılı Belediye Kanununun 76. Maddesi gereğince, 8 Ekim 2006 tarih ve 2631 3 sayılı (6 Haziran 2009 tarih ve 27250 sayılı değişik) Kent Konseyi Yönetmeliği’nin 16. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İlgili yasada (Madde 76) ; “Kent konseyi, kent yaşamında; kent vizyonunun ve hemşerilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmeye çalışır. Belediyeler kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, varsa üniversitelerin, ilgili sivil toplum örgütlerinin, siyasî partilerin, kamu kurum ve kuruluşlarının ve mahalle muhtarlarının temsilcileri ile diğer ilgililerin katılımıyla oluşan kent konseyinin faaliyetlerinin etkili ve verimli yürütülmesi konusunda yardım ve destek sağlar. Kent konseyinde oluşturulan görüşler belediye meclisinin ilk toplantısında gündeme alınarak değerlendirilir. Kent konseyinin çalışma usûl ve esasları İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.” denir.

Yönetmeliğe göre Kent Konseyi aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşur.

1)      Mahallin en büyük mülki idare amiri veya temsilcisi,

2)      Belediye başkanı veya temsilcisi,

3)      Sayısı 10’u geçmemek üzere illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri,

4)      Mahalle sayısı yirmiye kadar olan belediyelerde bütün mahalle muhtarları, diğer belediyelerde belediye başkanının çağrısı üzerine toplanan mahalle muhtarlarının toplam muhtar sayısının yüzde 30’unu geçmemek ve 20’den az olmamak üzere kendi aralarından seçecekleri temsilcileri,

5)      Beldede teşkilatını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri,

6)      Üniversitelerden ikiden fazla olmamak üzere en az bir temsilci, üniversite sayısının birden fazla olması durumunda her üniversiteden birer temsilci,

7)      Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri,

8)      Kent konseyince kurulan meclis ve çalışma gruplarının birer temsilcisi.

 

Yine aynı yönetmelikte Kent Konseyi’nin çalışma ilkeleri şöyle tanımlanmıştır:

1)      YG21 süreci kapsamında, kentine sahip çıkma, aktif katılım ve çözümde ortaklık ilkelerinin bütünlüğünde, kentlerin yaşanabilir bir geleceğe taşınmasına katkıda bulunmak,

2)      Türkiye Cumhuriyeti Devletinin imzaladığı ve onayladığı Birleşmiş Milletler Zirveleri ile diğer uluslar arası sözleşmelerde kent ve kent yaşamına yönelik temel ilkeleri hayata geçirmek,

3)      Kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini ön planda tutmak,

4)      Kent konseyi, uluslararası gelişmeleri ve ülke koşullarını gözeterek, tarafsız bir yaklaşımla görüş ve önerilerini oluşturmak,

5)      Katılımcılığı ve ortak akla dayanan uzlaşmayı esas almak,

6)      Değişimi ve yenilikleri önceden fark ederek sonuç odaklı çalışma kültürünü benimsemektir.